Tần số quét màn hình là gì? Tác dụng và cách tính tần số

Ngay cả khi bạn không quan tâm quá nhiều đến cấu hình, cảm giác “mượt hay giật” khi vuốt điện thoại thực chất lại phụ thuộc rất lớn vào một yếu tố tần số quét. Vậy tần số quét màn hình là gì? Đây là thông số đứng sau trải nghiệm thị giác hằng ngày, từ lướt web, xem video đến chơi game. LINHKIENDOC sẽ chia sẻ chi tiết hơn về chỉ số hiển thị này ngay sau đây. 

Tần số quét màn hình là gì

Bạn thường nghe đến cụm từ Refresh rate nhưng không biết Refresh rate là gì. Thì đây là cách gọi của tần số quét màn hình, hay còn gọi là tần số làm tươi. Biểu thị cho số lần màn hình cập nhật hình ảnh trong một giây và được đo bằng đơn vị Hertz (Hz). 

Ví dụ, màn hình 60Hz hiển thị 60 khung hình mỗi giây, trong khi 120Hz có thể gấp đôi con số này.

Khái niệm tần số quét xuất hiện trên cả LCD lẫn OLED, nhưng cách vận hành có sự khác biệt nhất định. Với tần số quét màn hình LCD, tốc độ làm mới thường cố định, còn OLED hiện đại có thể thay đổi linh hoạt tùy nội dung hiển thị. 

Khi nói tần số quét màn hình điện thoại là gì, có thể hiểu đây là yếu tố quyết định độ mượt của mọi chuyển động mà mắt bạn nhìn thấy trên màn hình.

Cách tính tần số quét màn hình

Cách tính tần số quét màn hình điện thoại được tính dựa trên số lần làm mới hình ảnh trong một giây, tương ứng với nghịch đảo của thời gian hiển thị mỗi khung hình. Với công thức chi tiết là f = 1/T. 

Trong đó, f là tần số quét (Hz), còn T là thời gian hiển thị một khung hình. Ví dụ, nếu mất 1/60 giây để làm mới hình ảnh, màn hình sẽ đạt mức 60Hz.

Trong thực tế, tần số quét màn hình phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tấm nền, chip xử lý đồ họa, bộ điều khiển hiển thị và cách tối ưu phần mềm. Những yếu tố này quyết định khả năng duy trì và thay đổi tần số trong quá trình sử dụng.

Tần số quét có tác dụng gì

Tần số quét màn hình có tác dụng gì thể hiện rõ nhất ở trải nghiệm thực tế. Khi bạn cuộn nội dung dài hoặc chuyển cảnh nhanh, màn hình có tần số cao sẽ hiển thị mượt hơn, giảm nhòe và hạn chế cảm giác giật hình.

Trong các tình huống chơi game, đặc biệt là game hành động, tần số quét cao giúp hình ảnh theo kịp thao tác, giảm độ trễ thị giác. Điều này lý giải vì sao nhiều người thắc mắc tần số quét màn hình có quan trọng không, và câu trả lời là có, nhất là khi bạn ưu tiên trải nghiệm mượt mà.

Ngoài ra, tần số quét còn ảnh hưởng đến cảm nhận tổng thể khi sử dụng thiết bị. Một khi đã quen với 120Hz, việc quay lại 60Hz sẽ dễ nhận thấy sự khác biệt.

Xem thêm: 

• Tần số quét màn hình 90Hz là gì? Có thực sự mượt hơn 60Hz?
• Tần số quét màn hình 144Hz là gì? Chơi game có ổn không?

Tổng hợp các tần số quét màn hình điện thoại hiện nay

Nếu nhìn theo timeline phát triển, tần số quét trên smartphone không tăng “đột biến” mà đi theo từng giai đoạn, thời kỳ. Mỗi mức không chỉ khác nhau về trải nghiệm mà còn gắn liền với thời điểm công nghệ bắt đầu phổ biến.

60Hz – Nền tảng truyền thống

60Hz là tiêu chuẩn mặc định trên smartphone trong nhiều năm đầu. Hầu hết thiết bị từ phổ thông đến cao cấp đều sử dụng mức này, vì cân bằng tốt giữa hiển thị và pin.

Ví dụ dễ bắt gặp nhất đó là iPhone 11, Samsung Galaxy S9, Redmi Note 8.

90Hz – Bước chuyển sang “mượt hóa”

Khoảng năm 2019, 90Hz bắt đầu xuất hiện và tạo ra khác biệt rõ rệt về trải nghiệm. Đây được xem là bước đệm đầu tiên đưa người dùng rời khỏi 60Hz truyền thống.

Một trong những thiết bị tiên phong là OnePlus 7 Pro – Dòng máy góp phần phổ biến 90Hz trên thị trường.

120Hz – Bùng nổ trên flagship 

Ngay sau 90Hz, màn hình 120Hz nhanh chóng trở thành xu hướng chính trên các dòng cao cấp. Giai đoạn 2019-2020 đánh dấu việc 120Hz bắt đầu phổ biến rộng rãi.

Trước đó, Razer Phone (2017) đã thử nghiệm 120Hz, nhưng phải đến Galaxy S20, công nghệ này mới thực sự trở thành xu hướng chính.

144Hz – Tối ưu cho gaming

Năm 2020, smartphone bước sang một “địa hạt mới” với 144Hz, chủ yếu dành cho gaming phone. Thiết bị tiên phong là Nubia Red Magic 5G – smartphone đầu tiên có màn hình 144Hz.

Từ năm 2021 trở đi, thị trường smartphone ngày càng “tăng nhiệt” cạnh tranh, kéo theo đó là nhiều hãng bắt đầu áp dụng 144Hz trên các dòng hiệu năng cao.

240Hz – Công nghệ thử nghiệm 

240Hz trên smartphone xuất hiện rất sớm nhưng không phổ biến rộng. Một trong những thiết bị đầu tiên là Sharp Aquos Zero 2 với màn hình 240Hz.

Tuy nhiên, mức này chủ yếu mang tính thử nghiệm hoặc phục vụ gaming chuyên sâu. Thực tế hiện nay, đa số smartphone vẫn dừng ở 120Hz hoặc 144Hz vì cân bằng tốt hơn giữa hiệu năng và pin. Gần đây nhất Apple đã nâng tần số quét màn hình.

Hiện tại tần số quét màn hình 240Hz được ghi nhận ở mẫu điện thoại Sharp Aquos Zero 2, mẫu flagship đến từ Nhật Bản. Có thể nói là số ít điện thoại trang bị tần số quét cực cao này.  

Tần số quét biến thiên – Xu hướng hiện nay

Không chỉ tăng con số Hz, các hãng bắt đầu tối ưu bằng cách cho màn hình tự điều chỉnh tần số theo nội dung.

Công nghệ này giúp màn hình có thể giảm xuống rất thấp khi hiển thị tĩnh và tăng cao khi cần mượt, từ đó cải thiện thời lượng pin mà không làm giảm trải nghiệm.

Để biết được tần số quét màn hình điện thoại của mình là bao nhiêu bạn có thể thử cách kiểm tra tần số quét màn hình điện thoại iPhone, Android chi tiết.

Bảng so sánh các tần số quét màn hình điện thoại 60hz, 90hz, 120hz, 144hz, 240hz

Bảng so sánh Refresh rate trên đây sẽ mang tính tham khảo, bởi trên thực tế sẽ còn phụ thuộc vào cảm nhận của mỗi người dùng về sự khác biệt và tốc độ làm tươi của khung hình. 

Tần số quét màn hình bao nhiêu là đủ

Việc chọn tần số quét màn hình bao nhiêu là đủ không có một con số cố định. Với nhu cầu cơ bản, 60Hz vẫn đáp ứng tốt. Nếu muốn thao tác mượt hơn khi lướt web hoặc đọc nội dung, 90Hz là bước nâng cấp dễ nhận ra.

120Hz đang là lựa chọn cân bằng giữa hiệu năng và thời lượng pin, phù hợp với đa số người dùng hiện nay. Với game thủ hoặc người nhạy cảm với chuyển động, mức này mang lại trải nghiệm rõ rệt hơn so với 60Hz.

Các mức cao hơn như 144Hz chủ yếu phục vụ nhu cầu chuyên biệt đặc biệt là chơi game bắn súng, đua xe,…Những con game yêu cầu cấu hình “nặng đô” để có chuyển động mượt, nhanh.

Câu hỏi liên quan đến tần số quét màn hình điện thoại

1. Tần số quét cao có làm tốn pin không?

Câu trả lời là Có. Khi tần số quét tăng, màn hình phải cập nhật hình ảnh nhiều lần hơn trong mỗi giây, khiến GPU và bộ điều khiển hiển thị hoạt động liên tục với cường độ cao hơn. Điều này dẫn đến mức tiêu thụ năng lượng lớn hơn.

Trong thực tế, nếu sử dụng màn hình 120Hz cố định và không có cơ chế điều chỉnh linh hoạt, thời lượng pin có thể giảm khoảng 15 đến 20 phần trăm so với 60Hz. Vì vậy, nhiều thiết bị hiện nay tích hợp công nghệ thay đổi tần số theo nội dung để cân bằng giữa độ mượt và pin.

2. Sự khác biệt giữa Tần số quét và Tần số lấy mẫu cảm ứng?

Đây là hai khái niệm dễ bị nhầm lẫn nhưng phục vụ mục đích hoàn toàn khác nhau.

Tần số quét (Hz) là tốc độ màn hình hiển thị hình ảnh, quyết định độ mượt của chuyển động. Trong khi đó, tần số lấy mẫu cảm ứng là tốc độ màn hình ghi nhận thao tác chạm từ người dùng.

Ví dụ, một thiết bị có touch sampling rate 240Hz sẽ nhận tín hiệu chạm nhanh hơn so với tốc độ hiển thị 120Hz. Điều này giúp giảm độ trễ đầu vào, đặc biệt hữu ích khi chơi game hoặc thao tác nhanh liên tục.

3. Tần số quét cao có ảnh hưởng đến độ bền màn hình không?

Về mặt kỹ thuật, tần số quét cao không trực tiếp làm giảm tuổi thọ màn hình. Các tấm nền hiện nay đều được thiết kế để hoạt động ổn định ở mức tần số công bố.

Tuy nhiên, khi hoạt động ở tần số cao, màn hình có xu hướng sinh nhiệt nhiều hơn. Trong thời gian dài, nhiệt độ kết hợp với độ sáng cao có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các lớp vật liệu, đặc biệt trên màn hình OLED. Nếu hiển thị nội dung tĩnh liên tục, nguy cơ lưu ảnh vẫn có thể xảy ra.